زمانی که کودکی بتواند بدون توقع و انتظار از دیگران کاری را آغاز کند و بکوشد تا آن را به اتمام برساند ، می‌گوییم، «اعتماد به نفس» دارد . کودک از همان ابتدا که شروع به شناخت خود و محیط پیرامونش می‌کند، به قدرت و توانایی خود برای تسلط بر محیط و اطرافیان خود آگاه می‌شود .

زمانی که کودکی بتواند بدون توقع و انتظار از دیگران کاری را آغاز کند و بکوشد تا آن را به اتمام برساند ، می‌گوییم، «اعتماد به نفس» دارد. کودک از همان ابتدا که شروع به شناخت خود و محیط پیرامونش می‌کند، به قدرت و توانایی خود برای تسلط بر محیط و اطرافیان خود آگاه می‌شود .

چگونه شما می توانید کارهای بزرگ انجام دهید.
تجسم خلاق به ما کمک می‌کند تا به هدفهای بزرگ خود دست یابیم. این هدف بزرگ ممکن است امتحان کنکور باشد؛ امتحانات پایان ترم باشد یا اینکه بخواهید در جلسه ای سخنرانی کنید.
ما قبلا این برنامه را بر روی دانش آموزانی که خود را برای کنکور یا امتحانات پایان ترم آماده می‌کردند و استرس داشته‌اند امتحان کرده‌ایم و جواب بسیار مناسب و خوبی را از آنها گرفتهایم. هر کار جدیدی را بخواهیم انجام دهیم همراه با هیجان می‌باشد. همانطور که گفته شد اگر این هیجان همراه با افکار مثبت باشد از این وضعیت بحرانی در جهت رشد و تعالی می‌توانیم استفاده کنیم و اگر همراه با افکار مخرب و منفی باشد در ما استرس ایجاد می‌کند و این استرس از قدرت ذهنی و حتی عضلانی افراد می‌کاهد. به طوری که اگر این استرس زیاد باشد موجب بسته شدن ذهن و جسم می‌گردد و حالت فلج گونه ای به فرد دست می‌دهد. البته تعداد افرادی که ممکن است در این حالت قرار بگیرند بسیار کم است ولی همه افراد به نوعی از تجربه های جدید ترس و نگرانی دارند و این نگرانی ممکن است به دنبال تبلیغات و یا تلقیناتی باشد که به دنبال یک موضوع انجام می‌گیرد. کنکور و یا امتحانات پایان ترم از این موقعیت برخوردار است و چون تبلیغات و تلقینات زیادی در کنار آن انجام می‌گیرد با بار استرسی زیادی همراه است. این بار استرسی موجب می شود که هنگام امتحان دادن از تمام کیفیت و کارایی مغز نتوانیم استفاده کنیم. مغز انسان چنانچه در حالت آرامش باشد خلاقیت و کارایی بیشتری دارد و اگر استرس وجود داشته باشد همان گونه که گفته شد کارایی کاهش می‌یابد.

انعکاس خود باوری در رفتار افراد
اینکه انسان چه اندازه خود را می‌شناسد و خود را می‌پذیرد، در رفتار و عمل او منعکس می‌شود. رفتارهایی که فرد از خود در زمینه‌های مختلف نشان می‌دهد نشانگر درجات خود باوری او است. البته گاهی افراد به خود باوریهای کاذبی نیز دچار می‌شوند که از لحاظ شدت و حدت پافشاری آنها در برخی ویژگیها قابل تشخیص است. مثل کسی که توان انجام کاری را به تنهایی ندارد و عملا نیز چنین چیزی ممکن نیست، ولی مصرانه خود را توانمند به انجام آن می‌داند. در هر حال داشتن درجات متعادلی از ویژگیهای زیر نشان از خودباوری خوب و مؤثر در فرد دارد.

اعتماد به نفس دیدگاهی است که به فرد اجازه میدهد تا از خود تصویری مثبت و واقعی داشته باشند. افراد بااعتمادبه نفس به تواناییهایشان اعتماد میکنند٬ به طور کلی حس میکنند که برزندگیشان کنترل دارند٫ و باور دارند که در یک طیف منطقی قادر به انجام کارهایی که میخواهند و برنامه ریزی میکنند هستند. داشتن اعتماد به نفس به این معنی نیست که فرد قادر به انجام همه کاری هست. افراد با اعتماد به نفس انتظارات واقع گرایانه دارند. حتی وقتی که بعضی از انتظاراتشان برآورده نمیشود دیدگاه مثبتشان را حفظ میکنند و خودشان را قبول دارند.

شرط اساسی اعتماد به نفس، خودشیفتگی است و اساسی‌ترین مانع اعتماد به نفس، خودشکنی است. برای خود شیفتگی همین بس که بدانید اشرف مخلوقاتید، برترین موهبت‌های الهی یعنی قدرت و اراده و اختیار و توانایی‌های ذهنی فوق‌العاده، به شما داده شده است. شما جانشین خدایید. هر صفتی که در خدا هست در شما هم به شکل محدودتری قرار داده شده است. شما تنها زمانی احساس خوار بودن و بدبودن می‌کنید که خود را درست نشناخته‌اید و به حقیقت انسان بودن خود پی نبرده باشید.

افرادی كه اعتماد‌به‌نفس ضعیفی دارند به طور مداوم، با خود افكار منفی را مرور می‌كنند .
درحالی كه با جایگزینی مثبت‌نگری به جای افكار منفی می‌توان از اعتماد‌به نفس بیشتری برخوردار شد و موفقیت‌های بسیار بیشتری را در زندگی رقم زد. شاید این مورد برای شما هم پیش‌آمده باشد كه متوجه شده‌اید صحبت‌كردن در یك موقعیت اجتماعی، برای شما تشویش بوجود‌می‌آورد .
در حالی كه وقتی در برابر یك گروه یا در یك جایگاه حرفه‌ای، صحبت می‌كنید كه درواقع، نسبت به اطلاعات و دانش خود در آن زمینه مطمئن هستید، ابدا با این مشكل، روبرو نمی‌شوید.به عبارتی، زمانی كه در برابر جمعیت یا گروهی قرار‌می‌گیرید كه احساس می‌كنید می‌خواهید راهی برای تاثیرگذاری بر دیگران انتخاب و خود را به لحاظ اجتماعی طرح كنید، دچار بیشترین تشویش می‌شوید .

ابه نظر می رسد که اعتماد به نفس یک هدف دور از دسترس باشد ولی امکان دسترسی به آن با چند راه حل کوتاه وجود دارد.